Ayiti : koté Linion Afrikèn yé ?

Rubrique

   Ayiti, ki sé pli bel ekzanp ki Neg kapab mennen zafè-yo yo menm, ka viv bon trafalga dépi yonndé lanné palakoz an bann politisien initil ek madragè asou an bò épi, asou an lot bò, etsétéra bandi ki sanblé kò-yo adan gang.

   Nan lanné 1804, Ayiti vini trapé lendépandans-li apré an ladjè san-manman kont larmé Napoléon ki té yonn di sé larmé pli mapipi a asou latè nan 19è siek-la. Malè pou'y, tout sé bidim-péyi (la Fwans, l'Anglitè, l'Espay, lé Zéta-Zini) désidé ba'y an koraj. Yo opozé péyi-a fè konmes épi dot péyi, an manniè pou sa chalviré pouvwè neg la. An 1825, la Fwans mandé Ayiti rimet li an swédizan lajan dwé : 150 milion fran ki ka koresponn a 21 milia dola jòdi-jou. An 1915, lé Zéta-Zini anni anvayi péyi-a swédizan davwè té ni twop bankoulélé politik atè Ayiti ek yo vòlè etsétéra bitasion kafé pou fè péyizan travay pou ayen ba yo.

   Dépi pasé 2 siek Ayiti endépandan, sé bidim-péyi a toujou fè tout kalté model vakabonnajri pou mété'y anba dlo toubannman. Pa ni pies péyi asou latè ki sibi an salopté kon sa ! 

   Epi mi anvwala jòdi-jou, péyi-a pres rivé adan an ladjè sivil mé pies péyi pa ka pòté mannev pou sa ba'y an pal. OTI SE PEYI LINION AFRIKEN LA ? Poutji yo ka rété djol fèmen el bra kwazé ? Sé anni sé jou-tala ki Kenia asepté vréyé yonndé manblo pou gadé-wè es sa posib mété an milié adan sitiasion krabik la Ayiti la ka sibi a. Men, sé sé péyi-a afritjen an ka palé fwansé a ki té dwet entèvienn ! Poutji sa ? Sé davwè sé anglé sé manblo kénien an ka palé ek yo pé ké rivé bokanté pawol épi sé Ayisien-an. Menm kouyonnad-la té za fet lè, ni ven lanné di sa, l'ONU té vréyé militè péyi Népal ki té ka palé anni ki anglé nou.

    Sa bien bel fè plodari asou "le monde noir" oben "l'unité des peuples noirs", men a ki sa sé bel pawol-tala ka sèvi si sé pou pa lévé yon sel ti dwet bou ba péyi Tousen-Louvèti ek Désalin an pal ?

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Municipales 2026 en l'île aux fleurs fanées : les mots qu'on n'a pas entendus

    24%...

    Albè

    29/03/2026 - 15:16

    Le bâti (maisons, immeubles, routes etc...) ne couvre que 24% du territoire martiniquais. Lire la suite

  • Municipales 2026 en l'île aux fleurs fanées : les mots qu'on n'a pas entendus

    Superbe article !! Bande d'ordures ,va !!!!!....

    yug

    29/03/2026 - 13:41

    Superbe article ,notamment EN CE QUI CONCERNE LES PLU ET LES TERRES AGRICOLES .Ceci constitue e Lire la suite

  • Maires issus de l'immigration : la fin du « blocage », selon un démographe

    AUTOUR DU POT

    Albè

    29/03/2026 - 06:35

    Vous tournez autour du pot comme une bourrique ivre parce que vous êtes coincé. Lire la suite

  • Maires issus de l'immigration : la fin du « blocage », selon un démographe

    De qui parlez-vous ?

    yug

    28/03/2026 - 22:21

    ...quand vous dites :"En effet, on a vu ce qu'ils ont fait des Juifs à Auschwitz et Dachau.." ? Lire la suite

  • Maires issus de l'immigration : la fin du « blocage », selon un démographe

    "R"

    Albè

    28/03/2026 - 20:22

    Bakayoko ne roule pas les "R" comme les Africains, espèce de conard que t'es ! Lire la suite