28 oktob : Jounen Kréyol Toutwon Latè

Rubrique

       Chak lanné dépi 1981 tout péyi kréyolopal (créolophone) asou latè ek moun-simayé yo (diaspora) ka gloriyé lang natif-natal yo, KREYOL, sel lang zanset-yo palé pannan pres 3 siek. 

         Dayè, pannan tout mwa oktob-la, éti yo ka kriyé MWA KREYOL, ni anchay penteng ka fet alantou ki lang-lan ki kilti-a i ka pòté a : lanmizik, téyat, latjuizin, bokantantaj-pawol (débat), lédikasion, rad kréyol kisasayésa (etc.). Zafè es fok palé kréyol plis ki nou ka fè a dèyè do-nou dépi anchay tan ! Sa ki konté jòdi-jou sé fè débriya pou sa matjé lang-lan ek pèmet li vini an lang obidjoul kon nenpot lang asou latè.

        Sé La-Dominik an prèmié adan bannzil (archipel) La-Karayib la ek Séchel adan Loséan Endien ki goumen plis pou ba kréyol-la tout valè'y fè tan paret épi FESTIVAL MIZIK KREOL TOUT WON LATE ek FESTIVAL KREYOL. Apré yo, tout sé lézot péyi kréyolopal la batjé adan menm larel-la ek atjèman sa vini red toubannman pou moun di, kon antan lontan, ki kréyol sé pa an lang. Kifè, ni sèten moun ka chaché sali dlo-a pou di kon sa ki fok pa nou kriyé'y "Kréyol", ki sé an lang ki sòti direktiman ki lang sé Ejipsien-an nan lépok sé faraon-an. Nou pa kay ped tan nou diskité asou an kouyonnadri kon sa. Nou ka di sé moun initil tala yon sel bagay : bonda marenn-zot !

       Ni an lot krey (groupe) moun ka di kon sa fok kriyé'y "lang matinitjé", "lang gwadloupéyen" oben "lang ayisien". Sé sé menm moun-tala ka di nou ki fok tout Neg asou latè rivé sanblé !!! Lidé-tala kouyon davwè nou pa janmen wè an Meksiken oben an Kolonbien ka di i ka palé "kolonbien" oben "meksiken". Nou pa jenman tan an Belj di kon sa i ka palé "belj" ! Nou pa janmen tann an Tinizien ki i ka palé "tinizien" non pli. Kidonk nou ka di krey initil la ki ka chaché divizé nou a : ay fè an lous pété an nen-zot !

      An plis di zafè matjé kréyol la ni an lot bagay ki pòtalan (important) toubannman : fok lang-lan rivé kréyé mo-nef (néologismes) kon tout lang ka fè. An lang ki pa ka fè sa oblijé déchèpiyé anlè kò'y anmizi-anmizi ek an lè, disparet ka anni pwan'y. Tou sa pou di ki goumen-an ba kréyol nou poko toutafetman genyen'y. Sé dèyè djoubak (travail) ki ni djoubak !

      Antouléka, nou ka di kon sa : WOULO-BRAVO BA 28 OKTOB !

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Complot musulman à l'abattoir de la Martinique ?

    GOUT DE LA VIANDE

    Albè

    27/03/2026 - 09:22

    Je comprends mal tout ce cinéma des chrétiens et des musulmans à propos de la viande animale. Lire la suite

  • Une Tunisienne à la tête d’Orly : l’ascension d’Imène Souid à Paris

    BILAL

    Albè

    27/03/2026 - 09:17

    J'ai lu dans un article publié sur ce site qu'au 7è siècle, le tout premier muezzin de l'islam, b Lire la suite

  • Une Tunisienne à la tête d’Orly : l’ascension d’Imène Souid à Paris

    Titre : Cette femme n'est pas "une Tunisienne"

    yug

    26/03/2026 - 13:35

    1°) C'est une Française d'origine tunisienne ou éventuellement une franco-tunisienne. Lire la suite

  • Maires issus de l'immigration : la fin du « blocage », selon un démographe

    JULES CESAR...

    Albè

    25/03/2026 - 07:29

    ...avait déjà "grand-remplacé" les Gaulois, des Celtes qui avaient déjà subi moult invasions de l Lire la suite

  • Maires issus de l'immigration : la fin du « blocage », selon un démographe

    En clair : début du grand remplacement

    yug

    24/03/2026 - 21:16

    Le grand remplacement ,que Mélenchon appellle "créolisation " ou "nouvelle France" a connu une ac Lire la suite