28 oktob : Jounen Kréyol Toutwon Latè

Rubrique

       Chak lanné dépi 1981 tout péyi kréyolopal (créolophone) asou latè ek moun-simayé yo (diaspora) ka gloriyé lang natif-natal yo, KREYOL, sel lang zanset-yo palé pannan pres 3 siek. 

         Dayè, pannan tout mwa oktob-la, éti yo ka kriyé MWA KREYOL, ni anchay penteng ka fet alantou ki lang-lan ki kilti-a i ka pòté a : lanmizik, téyat, latjuizin, bokantantaj-pawol (débat), lédikasion, rad kréyol kisasayésa (etc.). Zafè es fok palé kréyol plis ki nou ka fè a dèyè do-nou dépi anchay tan ! Sa ki konté jòdi-jou sé fè débriya pou sa matjé lang-lan ek pèmet li vini an lang obidjoul kon nenpot lang asou latè.

        Sé La-Dominik an prèmié adan bannzil (archipel) La-Karayib la ek Séchel adan Loséan Endien ki goumen plis pou ba kréyol-la tout valè'y fè tan paret épi FESTIVAL MIZIK KREOL TOUT WON LATE ek FESTIVAL KREYOL. Apré yo, tout sé lézot péyi kréyolopal la batjé adan menm larel-la ek atjèman sa vini red toubannman pou moun di, kon antan lontan, ki kréyol sé pa an lang. Kifè, ni sèten moun ka chaché sali dlo-a pou di kon sa ki fok pa nou kriyé'y "Kréyol", ki sé an lang ki sòti direktiman ki lang sé Ejipsien-an nan lépok sé faraon-an. Nou pa kay ped tan nou diskité asou an kouyonnadri kon sa. Nou ka di sé moun initil tala yon sel bagay : bonda marenn-zot !

       Ni an lot krey (groupe) moun ka di kon sa fok kriyé'y "lang matinitjé", "lang gwadloupéyen" oben "lang ayisien". Sé sé menm moun-tala ka di nou ki fok tout Neg asou latè rivé sanblé !!! Lidé-tala kouyon davwè nou pa janmen wè an Meksiken oben an Kolonbien ka di i ka palé "kolonbien" oben "meksiken". Nou pa jenman tan an Belj di kon sa i ka palé "belj" ! Nou pa janmen tann an Tinizien ki i ka palé "tinizien" non pli. Kidonk nou ka di krey initil la ki ka chaché divizé nou a : ay fè an lous pété an nen-zot !

      An plis di zafè matjé kréyol la ni an lot bagay ki pòtalan (important) toubannman : fok lang-lan rivé kréyé mo-nef (néologismes) kon tout lang ka fè. An lang ki pa ka fè sa oblijé déchèpiyé anlè kò'y anmizi-anmizi ek an lè, disparet ka anni pwan'y. Tou sa pou di ki goumen-an ba kréyol nou poko toutafetman genyen'y. Sé dèyè djoubak (travail) ki ni djoubak !

      Antouléka, nou ka di kon sa : WOULO-BRAVO BA 28 OKTOB !

Connexion utilisateur

Commentaires récents

  • Conasse qui a "été élevée au cochon"

    POURQUOI...

    Albè

    26/05/2026 - 09:35

    ...FONDAS perd-t-il son temps à parler d'insignifiantes créatures Bac-10 comme cette bouffonne al Lire la suite

  • L'Iran remémore à l'Occident l'Empereur romain Philippe l'Arabe

    AJOINTS ! ADJOINTS ! ADJOINTS !

    Albè

    26/05/2026 - 09:33

    Pff ! Lire la suite

  • L'Iran remémore à l'Occident l'Empereur romain Philippe l'Arabe

    Albè , qd j’évoquais les "Français...

    Frédéric C.

    26/05/2026 - 09:15

    ...moyens (et blancs)", vous voyez bien de qui je veux parler... Lire la suite

  • L'Iran remémore à l'Occident l'Empereur romain Philippe l'Arabe

    17 MAIRES...

    Albè

    25/05/2026 - 19:12

    ....d'origine maghrébine, africaine et même pakistanaise (le nouveau maire de Creil) ont été élus Lire la suite

  • Les VRAIS HANDICAPS au DEVELOPPEMENT de la GUYANE

    AU LIEU DE...

    Albè

    25/05/2026 - 19:07

    ...vous contentez de critiquer cet article (ce qui est votre droit le plus absolu), puisque vous Lire la suite

  • POUR LE PEUPLE KALINAGO !

    Qui sont-ils?

    @Lidé

    25/05/2026 - 10:26

    serait-ce ces personnes qui chassaient les nors pour les esclavagistes?

    Lire la suite
  • POUR LE PEUPLE KALINAGO !

    Qui sont-ils?

    @Lidé

    25/05/2026 - 10:25

    serait-ce ces personnes qui chassaient les nors pour les esclavagistes?

    Lire la suite
  • Les VRAIS HANDICAPS au DEVELOPPEMENT de la GUYANE

    A quoi sert cette analyse?

    @Lidé

    25/05/2026 - 10:23

    La guyane est une colonie, c'est le seytème de l'exclusif.
    Lire la suite

  • L'Iran remémore à l'Occident l'Empereur romain Philippe l'Arabe

    Vous n’allez pas demander ...

    Frédéric C.

    25/05/2026 - 09:11

    ...aux "Français moyens (et blancs)" de comprendre ça. Lire la suite

  • Les VRAIS HANDICAPS au DEVELOPPEMENT de la GUYANE

    "FK davantage lu" ??!

    Albè

    24/05/2026 - 20:46

    Non mais tu rêves, l'ami ! Lire la suite