Tout moun sav li atjelman abo sa ka fè nanni-nannan ki ékolojis adan ti péyi Matinik la té za di sa, matjé sa ek dénonsé sa : pres tout moun Matinik ni salopté klowdékòn-la andidan san-yo.
Sé pa lapenn di plis pis atjelman, pres pa ni pèsonn ki pé prétann i pa sav ki pestisid-tala, ki Bétjé simayé adan bitasion bannann pannan etsétéra lanné, ka ba nou etsétéra maladi : kansè (soutou ta lapostat-la), Alzaymè, Parkinson, timanmay ki ka né enpiok kisasayé sa...Sé divini pep Matinik la ki an danjé épi vakabonnajri-tala, soutou ki Léta fwansé pa ka djè fè débriya pou sa rézoud-li ek i jis paré ba sé pwézonnè bétjé-a labsolision.
Kidonk, nou za ka pwan bon plon épi klowdékòn-la, es sa nésésè ki an plis, nou mété pep-nou an danjé épi zafè viris-la ? Si klowdékòn direktiman lianné épi Bétjé ek kolonializ fwansé-a, kovid-19 la pa ni an tjou-patat pou wè épi yo. Annou rété rakonté nenpot kalté kouyonnadri ! Sé nan péyi La Chin, adan an vil yo ka kriyé Wu-Han, ki viris-la koumansé paret ek tjwé bon enpé moun ek primié koté gouvelman désidé mété ankazaj (confinement) sé koté-tala. Dé mwa avan la Fwans, l'Ewop ek l'Anmérik ! Kidonk déklaré kon dé sèten Matinitjé ki ankazaj-la sé an bagay kolonialis pa ni pies sans. Di ki zafè étenn-sèbi a (couvre-feu) sé an désizion kolonialis, sé an atitid ki toutafetman ireskonsab ek inadmisib adan menm balan-an. Anni gadé konmen moun-mò kovid-19 la za fè adan dé bidim péyi kon la Chin, l'End oben lé Zéta-Zini. Yo tout la pwan mizi pou sa ankazé (confiner) popilasion-yo. Yo tout la désidé zafè séparaj-moun la (distantiation sociale) ek zafè jes-pengad la (gestes-barrière).
Wi, Matinik, sé an péyi ki kolonizé ! Wi Bétjé Matinik sé an bann isalop, espwatè ek pwézonnè ! Mé annou gadé réyalité-a an manniè ki sérié titak : yo pa reskonsab siwawa-viris la (pandémie). Kidonk, sa anlo adan nou fè pannan kannaval-la, kivédi fè vidé kanmenm, pa sérié pies toubannman. Nou mété pep-nou an an danjé an déziem kou : nou té za ka pwan fè anba klowdékòn, nou vini ajouté an lot bagay pou pété fwa-nou ankò. Anni gadé sé chif-la ! Yo pa ka manti : té ni apochan (environ) 60 moun ki té kontaminé nan mwa janvié jik mitan mwa févriyé-a, épi blo !, viris-la viré-koumansé ka fè siwawa : 400 kontaminasion pa jou atjelman.
Sa ki plis tris sé ki pèsonn, pies adan sé politisien-nou an ek sé grangrek (intellectuels) nou an pa té ni kouraj dénonsé konpowtasion ireskonsab sé amatè vidé-a. Pli mové ankò : sé vidéyè-a migannen (mélanger) drapo wouj-vè-nwè nou an épi jouré-manman, chanté malpwop, bwè wonm alé-pou-viré kisasayésa...Enben, mi nou ka péyé konpowtasion-tala jòdi-jou. Afos ped larel konba anti-kolonialis la, afos mété'y adan tout sos, afos pwofité mwenn ti bagay pou fè sik, mi anvwala nou adan an bankoulélé.
Vréman, mété zafè kovid anlè do-nou an plis di klowdékòn la, sé an atitid ki suisidè toubannman. Pa ni dot mo pou di sa !
La France ne peut pas accueillir toute la misère du monde. Lire la suite
...de langues africaines ? Pourquoi valoriser le français et l'arabe ?
Lire la suiteCette décision des autorités tchadiennes est parfaiement légitime et je l'approuve totalement.
Lire la suiteYug est tellement malhonnête qu'il feint de ne pas savoir que l'Europe et l'Occident détiennent l Lire la suite
"Nouveau Voyage aux Isles de l'Amérique" (4 tomes). Lire la suite
L'holocauste n'est pas un crime contre l'humanité , mais un crime européen contre l'Humanité.
Lire la suite
Pourriez vous me préciser les circonstances de l'emploi de ce supplice .Par qui (nom du ou des ma Lire la suite
Il vaut mieux avoir été castré que de subir le supplice du tonneau infligé aux esclaves rebelles Lire la suite
Castré comme il l'a été par ses maitres arabes qui en firent après un muezzin ,l' ex-esclave Bil Lire la suite