Lot jou-a, an kanmarad ka di mwen : «Fok matjé, désinen, penn, chanté sa nou ka viv laa, aprézan, konfinasion-an, ankazman-an, vaksinasion-an !» Lamenm, man réponn li :«Sa vré, ou ni rézon! Bagay-tala, koukoumvakoum-tala, sé bonbon-béni ba awtis !» Men a bien gadé, es sa pli vré ?
La ou za wè moun ki ni labitid jwé épi mo, épi koulè, épi tout kalté zagré, bizwen yo koumandé-yo mété doubout sa yo andwa mété doubout, tou lé jou, pou viv létjè ?
La ou za jen wè moun ki ka ladjé kò-yo ek lespri-yo, an ti-moman adan jounen-an, pou zayé Labelté, o «garde à vous» douvan lod an lot moun?
Sel koté yo ka wè sa, sé adan péyi Léta kwè sé li ki met-a-manniok. Nou tout sav, oliwon latè-a, nonm épi fanm ka touvé tout kalté manniè koubaré sa.
An awtis pé désidé anlè pwa kò'y, (oben adan an doukou bien espésial), désinen, penn, chanté oben matjé anlè Covid-la, lélékou-a, goudou-goudou-a, déblozay-volkan-an, siklòn-lan... Men, sé li yonn ka chwazi, ki tan ek ki manniè i ka fè'y. Sé li yonn met-afè.
Anni gadé :
- lè Raphaël Tardon matjé La Caldeira, anlè déblozay volkan Sen-piè-a;
- lè Esope, asou maladi lapes-la, -adan an transbòdaj G. Haudent- matjé «La confession de l'Asne, du Renard et du Loup» oti La Fontaine pran «Les animaux malades de la peste»;
- lè Camus matjé La Peste, asou menm maladi-tala;
- lè Yannick Lahens ékri Failles, oben Frankétienne penn Désastre, asou tranbmantè Ayiti-a, pa koté 2010;
yo pies-la pa atann an lod andéwò. Sé an fondok kò-yo, lespri-yo, tjè-yo, yo anni ay chaché sa yo té lé di, té lé montré, ajijé wè, dénonsé.
Douvan nenpot ki batmanman, kisiswa an méchan maladi, an dépotjolaj lanati, l'Aw pa bizwen yo di'y sa i andwa fè. I ka kouté ti-lavwa-a ki andidan chak moun-lan é silon sa i yé, sa i viv, sa i aprann oben sa i ka kwè, zagré-a ki ka sòti-a ké ni an kanman ki ta'y.
Toutfwazékant, pa konprann, sé fanm-lan, sé nonm-lan, ki ka pran tout dispozision-yo pou mété kòyo an sèvis lékriti, lapenti, lanmizik, kisasayésa, sé toulong yo awtis. Menm si délè yo kom vizité, yo ka rété nonm ek fanm épi tout mové mes-yo, tout mizi-yo oben tout bon tjè-yo.
Tou sa pou di, pli souvan ki rarman, sé réyalité lavi-a ki ka koumandé. Padavwè matjè, pent, eskiltè, mizisien ka djoubaté épi moun ka sanm yo, moun ka viv pres kon yo, an mitan an sosiété oti lajan sé misié-liwa.
An-final-di-kont, sa ki potalan adan tou sa, sé sa ou ni pou di - fos anchouké ou anchouké adan kilti'w - é lamanniè ou ka di'y - adan an pawol, an koulè, an mofwaz ki ta'w, an monn ki ta'w. Kisiswa la ou trapé lidé-a - andidan'w oben andéwò - sé zié é sé jijman piblik-la ki met ...
Es yo ka koumandé awtis ? Serghe Kéclard, mé 2021
Kemi Seba, de son vrai nom Stellio Capo-Chichi, est né en France de parents Beninois... Lire la suite
Sans les crimes de Napoléon en Haiti et des français en Algérie, les nazis ne seraient pas aidés? Lire la suite
Ce qu"Albè dit c'est les blancs empèchent tous critique du génocide de gaza en mettant le génocid Lire la suite
Un Antillais se doit d'être neutre dans le conflit qui oppose Juifs et Musulmans. Pourquoi ? Lire la suite
...je partage votre avis. Lire la suite
...toutes les victimes avec une EGALE DETERMINATION soit on en choisit une__en l'occurence les Ju Lire la suite
Car il existe maints intellectuels tout-à-fait conscients du degré d’abrutissement et de paresse Lire la suite
Il n'y a jamais eu ni Hutus ni Tutsis chez nous : pourquoi en effet se préoccuper du massacre des Lire la suite
Les blancs ont tous les droits, les allemends paient encore des indemnités aux juifs, des alleman Lire la suite
Pourquoi le gouvernement sud-africain a-t-il autorisé le retour de ces 450 soi-disant génocidés ? Lire la suite