KRÉYOLAD 1066 : Rat-vaval brilé mardi

Vaval lanné-tala sé an rat. Anlo moun ka chaché poutji.

Ni sa ki enmemn, kontel sa ka di épi gwo bouden-tala asiré sé gwo kapitalis.

Ni an karnavalié ki mandé es bétjé sé pa rat ka manjé sa nou ni an bèn?

Ni sa ki pa enmen’y pies, kontel an moun kannaval di sé ensilté le «R». Pas Rat ka koumansé par «R». Sa nou ka konstaté sé ki Rat-vaval pa ka kité moun san palé. Chak moun-an ni an bagay pou di, menmsi délè sé an pawol ennitil.

Dimanch anlo moun té Fodfrans, ni sa ki pa menm wè Rat-vaval pas yo té ka kouri vidé, yo pa té anlè sa.

Vaval brilé mardi

Vaval lanné-tala mò avan lè. Vréman, vréman pa ni pies respé ankò menm Vaval pa ka respekté ayen. Dépi madjigada yo ni labitid brilé’y mèkrèdi lésann. Eben difé pri an tet-li dret gwo jou mardi-gra a. Asiparé lavi-a two chè, é i pa atann mèkrèdi, pas lotel-la i té yé-a té ké two chè, é i pa té pé péyé’y.

Sé kout manman-an té telman cho épi le «Gwoup A» épi le «Gwoup Chutt». Asiré sé mésié pa genyen liv Jid-la épi Ektò*. Yo di sé mo-a ki tjwé labé-a ek ansent masè-a. Yo chanté twop mo-a, é sa mété difé an tet Rat-vaval. Ni an djab-lafet poulaval, misié ka gadé kannaval i pa ka alé an vidé.

I di mwen:

— Jid, sé mésié ka fè lafet mé ni an boug ki ni labitid esponnsorizé kannaval-la. I pa pran sa pies, lè lo mété’y adjendjen. Yo té ké di i ka aji kon an rat. I fè an kout tjenbwa é gwo mardi-gra, difé pri anlè Vaval. Asiré misié sé kouzen boug long-la éti ni Tesla*-a. I fè tes-tala mardi pou opozé fè mékrédi lésann. Pas dapré yo, sé yo ki met lemonn.

Mé sa yo pa sav, lapli bel anba labay.

Jid

Not pou konprann

1. Le Vaval 2025 présenté sous l’aspect d’un rat n’a pas toujours fait l’unanimité. Il serait trop «intellectuel».

Bel poveb kréyol 791

«Sé menm bouch ki di bien-an, ki di mal».

Photo: Laurent Vielet.